Lista formalności, o których warto wiedzieć, szykując się na przyjście dziecka. Możliwe, że niektóre z poniższych sekcji będą kiedyś rozwinięte jako osobne notatki.

tl;dr:

• wizyty położnej
• zgłoszenie do USC
• zgłoszenie do ZUS/NFZ
• wybór POZ
• zasiłki
• urlopy
• wyprawka

Lista

Wizyty położnej środowiskowej

Położna ma za zadanie opiekować się kobietą w ciąży, a po porodzie sprawdzić stan zdrowia noworodka, jak i samej kobiety w połogu. Żeby dowiedzieć się więcej u źródła, polecam sprawdzić stronę rządową: Jakie są kompetencje położnej POZ.

Sprawdzenie stanu faktycznego

Każda osoba zarejestrowana w NFZ powinna być przypisana do konkretnego lekarza/lekarki oraz pielęgniarza/pielęgniarki, a kobiety dodatkowo przypisane do konkretnej położnej ^[1]. Mówię "powinna", ponieważ np. cudzoziemcy, którzy nigdy nie wypełnili żadnej deklaracji, nie mają nikogo przypisanego z automatu. Najlepiej sprawdzić stan faktyczny w IKP, ponieważ może się równie dobrze okazać, że jesteście przypisani do lekarza z lat dziecięcych w rodzinnym mieście.

Wybierzcie przychodnię POZ niedaleko Was, i najlepiej udajcie się do niej osobiście w celu spisania deklaracji. Można to zrobić przez IKP, natomiast istnieją placówki, które nie są zsynchronizowane z systemem, bądź osoby, do których się przypiszecie mogą odrzucić Wasze deklaracje (nic nie stoi na przeszkodzie, żeby Gdańszczanin zapisał się w systemie do pielęgniarki z Rzeszowa -- stąd możliwość odrzucenia deklaracji pacjenta).

Kontakt z położną

Najlepiej nawiązać kontakt we wczesnej fazie ciąży, ponieważ kobiecie w ciąży przysługuje opieka położnej, m.in. edukacja o ciąży, porodzie, połogu, rodzicielstwie, np. w formie spotkań w przychodni.

Po porodzie, w pierwszych 8 tygodniach życia dziecka powinny odbyć się od 4 do 6 wizyt patronażowych.

Co prawda szpital sam zgłasza informację o narodzinach do położnej, ale w ekstremalnych przypadkach może to trwać nawet i kilkanaście dni, dlatego najlepiej skontaktować się bezpośrednio z położną bądź z POZ, w którym pracuje. Po zgłoszeniu narodzin wizyta powinna się odbyć w ciągu 2 dni roboczych.

Trochę prywaty: każde województwo inaczej weryfikuje prawdziwość papierów w systemie i bywa i tak, że wizyty patronażowe w ogóle się nie odbywają. Ba, pary w ogóle nie wiedzą o istnieniu położnych środowiskowych. Dlatego jeśli Wam zależy, to ubiegajcie się o te wizyty. Ale jednocześnie pamiętajcie, że położna nie pojawi się magicznie pod Waszym adresem, jeśli się z nią wcześniej nie umówicie -- to w Waszym interesie jest sprawdzić kto jest położną środowiskową i skontaktować się z nią.

Twoja położna środowiskowa (położna Twojej partnerki) najpewniej nie jest związana ze szpitalem, w którym odbywał się poród. Ale to już tłumaczyłem w sekcji wcześniej.

Zarejestruj dziecko w Urzędzie Stanu Cywilnego

Strona rządowa: Zgłoś urodzenie dziecka.

Strona warszawska: Zgłoszenie urodzenia dziecka

Można to zrobić online bądź w urzędzie. Polecam zgłosić urodzenie online natomiast odebrać dokumenty osobiście w urzędzie.

Na zgłoszenie masz 21 dni od wystawienia karty urodzenia (karta urodzenia to dokument wystawiany po porodzie przez położną bądź lekarza). Jeśli nie zgłosisz sam dziecka do USC w ciągu 21 dni, urzędnik zgłosi dziecko za Ciebie i wybierze mu imię. 😳

Uwaga: jeśli jesteś cudzoziemcem i Twoje akty stanu cywilnego nie są wpisane w polskim USC, musisz przynieść do wglądu oryginały zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, które potwierdzają stan cywilny matki dziecka. Dokumenty te muszą być przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na język polski.

Uwaga: jeśli nie macie ślubu, proponuję zadbać o "uznanie ojcostwa" przed narodzinami dziecka (również w USC). W przeciwnym razie po narodzinach musielibyście udać się razem do USC, inaczej ojciec będzie "nieznany".

Co dostaniesz w zamian

• jeden bezpłatny odpis skrócony aktu urodzenia,
• powiadomienie o nadaniu numeru PESEL (jeśli dziecko otrzymało numer PESEL),
• zaświadczenie o zameldowaniu dziecka (jeśli dziecko zostało zameldowane)

Załatwienie ubezpieczenia zdrowotnego dla dziecka (rejestracja w ZUS)

Podpięcie dziecka do ZUS

Zgłaszasz pracodawcy w ciągu 7 dni od nadaniu PESEL-u, bądź jeśli masz swoje JDG sam wypełniasz i wysyłasz formularz "ZUS ZCNA". Jeśli któreś z Was ma JDG, polecam samemu podpiąć dziecko w ramach własnego ubezpieczenia zdrowotnego. Łatwiej coś "odkręcić" bądź dosłać brakujący dokument samemu, niż polegać na pracodawcy ^[2].

Wybór POZ dla dziecka

Procedura taka sama jak wspominałem wcześniej, w sekcji o położnych. Dla ułatwienia wszystkich procedur wybierzcie tych samych specjalistów co Wasi (bądź matka).

Instrukcja ze strony rządowej: Wybierz dziecku lekarza rodzinnego.

800+ i inne zasiłki

Rządowa strona z listą wszystkich świadczeń rodzinnych: Wsparcie dla rodzin z dziećmi

• 800+ (dawniej "500+")

  Dostępne na każde dziecko. Można zgłosić na wiele sposobów. Najprościej zrobić to przez własny bank. Serio. Jeśli ktoś chce spróbować swoich sił, może to zrobić bezpośrednio przez stronę ZUS-u. Ale po co? Link do strony rządowej

• Becikowe, Kosiniakowe

  • Becikowe przysługuje przy niskich dochodach
  • Kosiniakowe przysługuje przy braku możliwości wzięcia zasiłku macierzńskiego (bezrobotni, studenci, pracujący na umowę o dzieło)

• Aktywny Rodzic

  Obowiązuje dopiero od 12 miesiąca życia dziecka. Występuje w 3 smakach: Aktywnie w żłobku, Aktywni rodzice w pracy, Aktywnie w domu. Link.

Urlopy

Witamy w Europie.

Lista ze strony rządowej: Uprawnienia związane z rodzicielstwem

• Macierzyński: 20 tygodni^[3].

  Rozpoczyna się w dniu porodu. Matka musi wziąć co najmniej 14 tygodni. Ojciec może wziąć resztę, nazywane jest to potocznie "tacierzyńskim".

• Rodzicielski: 41 tygodni^[4]

  Można dzielić między matkę a partnera. Ale uwaga: każdy rodzic ma zagwarantowane nieprzenoszalne 9 tygodni urlopu, co oznacza, że jeśli matka weźmie 41 tygodni, to wtedy ojciec dostaje "on top" 9 tygodni. W sumie 50 tygodni dla dwojga partnerów. Te 9 tygodni można również dzielić na kawałki, nie trzeba brać na raz.

• Ojcowski: 2 tygodnie

  Do wykorzystania do 12. miesiąca życia dziecka. Wyłącznie dla ojca.

• Wychowawczy: 36 miesięcy (3 lata)

  Udzielany do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Jeden miesiąc jest zagwarantowany dla każdego z rodziców, więc jeden rodzic może wziąć maksymalnie 35 miesięcy (inaczej niż w przypadku rodzicielskiego, gdzie obowiązkowe 9 tygodni dla ojca drugiego z rodziców magicznie pojawia się po wymaksowaniu urlopu przez matkę pierwszego). Dzieli się na maksymalnie 5 części (liczone są wnioski urlopowe).

Miejska wyprawka dla dziecka

Różne miasta mają programy dla swoich nowych mieszczan. Każde miasto ma swoje zasady i formę wyprawki.

• Warszawa: Wyprawka dla Warszawskiego Malucha
• Kraków: Krakowska wyprawka
• Poznań: Wyprawka dla gzubka
• Wrocław: Wyprawka wrocławska
• ...i inne

I tyle

Na pewno to, co wymieniłem powyżej, nie wyczerpuje tematu i są jeszcze jakieś inne tematy. Wrzuciłem to, co chodziło mi po głowie od dłuższego czasu. Będę starał się rozwijać tę listę, bądź rozszerzać temat sekcji (najprawdopodobniej w oddzielnych wpisach).

---

1. W 2018 położni (mężczyźni) stanowili 0,2% wszystkich położnych. ↩︎

2. Zwłaszcza jeśli pracodawcą jest placówka oświatowa, a za wysyłanie dokumentów odpowiada "pani Basia" z sekretariatu, która wysyła dokumenty po terminie bądź gubi je bezpowrotnie, a także potrafi wysłać mailem skan dowodu osobistego (trzymanego na pulpicie) do złego adresata. ↩︎

3. 31, 33, 35, 37 przy kolejno 2, 3, 4, 5+ dzieciach (przy jednym porodzie) ↩︎

4. 43 w przypadku ciąży mnogiej ↩︎